احکام زکات فطره

احکام زکات فطره
فطریه دانشجو
پرسش ۱۲۳ . آیا زکات فطره براى دانشجویى که در خوابگاه سکونت دارد، واجب است؟
همه مراجع : اگر مخارج او را پدر و مادر مىدهند و نان خور آنان محسوب مىشود، بر عهده آنها است و اگر دانشجو مستقل است، بر عهده خودش مىباشد.[۱]

نانخور دولت
پرسش ۱۲۴ . فطره دانشجویانى که در خوابگاه به سر مىبرند و از غذاى دانشگاه – بدون پرداخت هزینه – استفاده مىکنند، بر عهده چه کسى است؟
همه مراجع (به جز صافى، مکارم و نورى) : بر عهده خودش است و چنانچه تمکن مالى نداشته باشد، از او ساقط است.[۲]
آیهاللّه صافى : هر کدام تمکن داشته باشند، بنابراحتیاط خودشان بپردازند.[۳]
آیهاللّه مکارم : اگر تمکن مالى دارد، بنابر احتیاط واجب خودش بپردازد.[۴]
آیهاللّه نورى : در فرض یاد شده، زکات فطره بر کسى واجب نیست.[۵]
تبصره . کسانى که گفتهاند زکات فطره بر عهده دانشجو نیست، معتقدند : اگر تمکن مالى دارد، احتیاط مستحب آن است که خودشان بپردازند.
فطره نامزد شرعى
پرسش ۱۲۵ . فطره دخترى که در حال عقد است، بر عهده کیست؟
همه مراجع : اگر نان خور پدرش باشد، بر عهده او است.[۶]

فطره زن
پرسش ۱۲۶ . اگر زن به جهت نیاز شوهر، در تأمین مخارج زندگى کمک کند ؛ چه کسى باید زکات فطره آنها را بدهد؟
همه مراجع : اگر زن نانخور شوهر محسوب شود، باید شوهر در صورت توانایى زکات فطره خود و همسرش را بدهد و اگر زن نانخور شوهر و شخص دیگرى نباشد، باید خودش زکات فطرهاش را بدهد.[۷]

فطره جنین
پرسش ۱۲۷ . آیا فرزندى که هنوز متولد نشده، زکات فطره دارد؟
همه مراجع : بچهاى که در شکم مادر است، پرداخت زکات فطرهاش واجب نیست ؛ مگر آنکه پیش از غروب شب عید فطر به دنیا آید.[۸]

پرداخت فطریه
پرسش ۱۲۸ . آیا زکات فطره را مىتوان به پدر و مادر خود – در صورت مستحق بودن – پرداخت کرد؟
همه مراجع : اگر پدر و مادر فقیر باشند، فرزندان باید مخارج واجب آنان را بپردازند و نمىتوان چیزى از زکات فطره به آنان داد.[۹]
پرسش ۱۲۹ . آیا پدر مىتواند زکات فطره را به فرزند دانشجوى خود که محتاج است، بدهد؟
همه مراجع : اگر فرزندان فقیر باشند، پدر و مادر باید مخارج واجب آنان را بپردازند و نمىتوان چیزى از زکات فطره به آنها داد.[۱۰]

کفّاره روزه
پرسش ۱۳۰ . آیا کفّاره افطار عمدى روزه، با کفّاره مریض تفاوت دارد؟
همه مراجع : آرى، در دو مورد با هم تفاوت دارد : ۱٫ در مقدار، ۲٫ در مصرف.
در کفّاره افطار عمدى روزه، باید براى هر روز شصت فقیر را سیر کند (یا به هر کدام یک مد طعام بدهد) و یا دو ماه روزه بگیرد. اما در کفّاره مریض، اگر بیمارى تا رمضان آینده ادامه داشته باشد، باید براى هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد.
در کفّاره افطار عمدى، اگر به شصت فقیر دسترسى دارد، نمىتواند به هر کدام از آنها بیشتر از یک مد طعام بدهد ؛ ولى در کفّاره مریض این امر لازم نیست.[۱۱]

مد و طعام
پرسش ۱۳۱ . منظور از مد و طعام در کفّاره روزه چیست؟
همه مراجع : منظور از «طعام»، گندم، آرد، نان، جو، خرما و مانند آن است و «مد» حدود ۷۵۰ گرم یا ده سیر مىباشد.[۱۲]

منبع:
[۱]. العروه الوثقى، ج ۲، زکات الفطره، فصل ۲، م ۲٫

[۲]. امام، استفتاآت، ج ۱، زکات، س ۱۷ ؛ خامنه‏اى، استفتاء، س ۸۵۹ و ۸۶۰ و ۸۶۳ فاضل، جامع المسائل، ج ۱، س ۸۷۶ ؛ تبریزى، استفتاآت، س ۷۸۰ و ۷۸۱ و ۷۹۲ ؛ دفتر: وحید، بهجت و سیستانى.

[۳]. جامع‏الاحکام، ج ۱، س ۵۶۳٫

[۴]. مکارم، استفتاآت، ج ۱، س ۳۶۹٫

[۵]. نورى، استفتاآت، ج ۲، س ۳۰۲٫

[۶]. توضیح‏المسائل مراجع، م ۲۰۰۸٫

[۷]. العروه الوثقى، ج ۲، زکاه الفطره، الفصل الثانى، م ۳٫

[۸]. العروه الوثقى، ج ۲، زکاه‏الفطره، الفصل الثانى، م ۱۲٫

[۹]. توضیح‏المسائل مراجع، م ۱۹۴۸ ؛ نورى، توضیح‏المسائل، م ۹۴۴٫

[۱۰]. توضیح‏المسائل مراجع، م ۱۹۴۸ و خامنه‏اى، استفتاء، س ۸۸۰٫

[۱۱]. توضیح‏المسائل مراجع، م ۱۶۶۰، ۱۷۰۳ و ۱۶۸۶ و ۱۷۰۸٫

[۱۲]. توضیح‏المسائل مراجع، م ۱۶۶۰ ؛ وحید، توضیح‏المسائل، م ۱۶۶۸ ؛ العروه الوثقى، ج ۲، الصوم، الفصل السادس، م ۲۶٫
[۱۳].سایت پرسمان دانشجویی